3194 SAYILI İMAR KANUNUNUN 32 NCI VE 42 NCi MADDELERİNE GÖRE YIKIM KARARI VERİLEN BİNALARIN YIKIMININ EŞYA VE NÜFUSTAN TAHLİYE EDİLMESİNDE KAYMAKAMLIKLAR YETKİLİ MİDİR?

3194 SAYILI İMAR KANUNUNUN 32 NCI VE 42 NCi MADDELERİNE GÖRE YIKIM KARARI VERİLEN BİNALARIN YIKIMININ EŞYA VE NÜFUSTAN TAHLİYE EDİLMESİNDE KAYMAKAMLIKLAR YETKİLİ MİDİR?

            Bu hususla ilgili olarak; İçişleri Bakanlığı Mahalli idareler Genel Müdürlüğünün 17/08/2012 tarihli ve B.05.0.MAH.0.01.01.00/22136 sayılı görüş yazısı ;

            "İlgi yazınızda; 3194 sayıl imar Kanununun 32 nci ve 42 nci maddelerine göre yıkım kararı verilen binaların yıkımının eşya ve nüfustan tahliye edilmesi için tebligatlar yapılmasına rağmen, işgalli yerlerde bulunan şahısların söz konusu yerleri kendiliklerinden tahliye etmemeleri ve yıkım ekiplerine direnmeleri nedeniyle, yıkımının gerçekleştirilemediğinden bahisle, işgalli dairelerin kapısının açılarak nüfustan ve eşyadan tahliyesininin sağlanması ve yıkıma hazır hale getirilmesi hususunda kaymakamlıkların yetkili olup olmadığına dair görüş istenilmektedir.

            3194 sayılı imar Kanununun 32 nci maddesinde "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayilir. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masraf yapı sahibinden tahsil edilir." hükmü,

            3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanunun Ek 1 nci maddesinde "Tecavüz ve müdahalenin önlenmesi hakkındaki kararın uygulanmasında, kilitli ve kapalı taşınmaz malların açılması zorunludur. Gerekirse bu yerler zorla açtırılır; kilit ve her türlü tertip kırılabilir. Üzerindeki tecavüz ve müdahale men edilen taşınmaz mal içindeki mütecavize ait eşyanın boşaltılmasında durumun gerektirdiği tedbirler alınır. hükmü,

             Ek 2 nci maddesinde "Üzerindeki tecavüz veya müdahale men edilen taşınmaz mal içinde bulunan mütecavize ait eşya çıkarılarak mütecavize, vekiline veya bunlar hazır değilse mütecavizin aile efradından veya işçilerinden reşit bir kişiye teslim edilir. Bunlardan hiç birinin bulunmaması halinde, anılan eşya yed'i emin olarak zilyedin uhdesinde muhafaza altına alınır ve infaz memurunca mütecavize hemen tebligat yapılarak; eşyanın bulunduğu mahalde ise beş ve değilse otuz gün içinde eşyayı teslim alması, aksi halde eşyanın açık artırma yolu ile satılacağı bildirilir. Veriler süre içinde teslim alınmayan eşya; kaymakamın, vali veya yetkili vali emriyle görevlendirilen en az bir memur veya gerekirse bilirkişiler yapılacak bedel takdiri ve ilanı takiben açık artırma yolu ile satılarak muhafaza ve satışla ilgili bütün giderler karşılanır. Artan para, mütecaviz hesabına Ziraat Bankasına yatırılır ve durum kendisine tebliğ edilir. Bozulması ihtimali bulunan eşya, tebligat aranmaksızın, miktar tespiti ve bedel takdiri yapıldıktan sonra satılır" hükmü,

5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 11 inci maddesinde

            "A) Vali, il sınırları içinde bulunan genel ve özel bütün kolluk kuvvet ve teşkilatının amiridir. Suç işlenmesini önlemek kamu düzen ve güvenini korumak için gereken tedbirleri alır. Bu maksatla Devletin genel ve özel kolluk kuvvetlerini istihdam eder, bu teşkilat amir ve memurları vali tarafından verilen emirleri derhal yerine getirmekle yükümlüdür..." hükmü,

32 nci maddesinde

            "A) Kaymakam, ilçe sınırları içinde bulunan genel ve özel kolluk kuvvet ve teşkilatının amiridir; B) Suç işlenmesini önlemek, kamu düzen ve güvenini korumak için gereken tedbirleri alir. Bu maksatla Devletin genel ve özel kolluk kuvvetlerini istihdam eder. Kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükumet kararları hükümlerinin yürütülmesi için emirler verir. Bu teşkilat amir ve memurları kaymakam tarafından verilen emirleri derhal yerine getirmekle ödevlidir." hükmü,

            31.07.1985 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanunun Uygulama şekli ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinde "3091 sayılı Kanuna göre özel kanun durumunda olan 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet ihale Kanunu, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı imar Kanunu, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu, 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu ile diğer özel kanunlar kapsamına giren taşınmazlara tecavüz veya müdahalelerin olması halinde, ilgililerin başvurması ya da vali veya kaymakamın tecavüz veya müdahaleyi öğrenmeleri halinde 3091 sayılı Kanuna göre soruşturma yaptırarak tecavüz veya müdahale önlenmekle birlikte, ayrıca ilgili kanunlarına göre de gereği yapılmak üzere ait olduğu kamu kuruluşlarına bildirir." hükmü yer almaktadır.

            Mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; 5442 sayılı il idaresi Kanunu kapsamında suç işlenmesini önlemek, kamu düzeni ve güvenini korumak amacıyla gerekli tedbirleri almak vali ve kaymakamların görev ve yetkisinde bulunduğu, belediyenin talebi üzerine yıkım yapılacak yerlerin yıkıma hazırlanması için 3091 sayılı Kanun veya diğer mevzuata göre mülki amirlerce bu yerlerin nüfustan tahliye edilmesi görevinin bulunmadığı, ancak kamu düzeni ve güvenini korumak için yıkım sırasında kolluk kuvvetlerinin görevlendirilebileceği ve tahliye işleminin bu şekilde yapılabileceği değerlendirilmektedir." şeklindedir.